کانون وبلاگ‌نويسان افغانستان

نگاهی به زندگی در بلندکوه های افغانستان
زرینه خوشوقت بی بی سی فارسي

ساکنان مناطق بلندکوه بدخشان افغانستان می گویند که در فصل سرما اکثر مردم این منطقه با مشکلات بیشتر اجتماعی رو برو می شوند.
نبودن ارتباط زمینی و راه های هوای از مناطق بلندکوه بدخشان افغانستان به شهرهای این کشور، کمبود پزشکان و آموزگاران و مواد غذایی از جمله دشواریهایی است که اکثر ساکنان در صحبت با بی بی سی به آن تاکید کردند.
همچنین مشکل دست رسی به خدمات بهداشتی در فصل زمستات موجب افزایش مرگ و میر در میان ساکنان و بویژه کودکان بیمار در روستاهای دور افتاده بدخشان افغانستان شده است.
"بن بست در کوهستان"
روستای "باغریز"، یکی از دهها دهکده ولوسوالی درواز در بدخشان افغانستان است که به گفته ساکنان آن، نبود راههای ارتباطی محل آنها را چون دهها روستای دیگر این منطقه بلندکوه در "بن بست " قرار داده است.
در روستاهای ولوسوالی درواز تعداد ساکنان تحصیلکرده در دانشگاههای عالی اندک است.

دولتخدای پاکزاد، یکی از ساکنان تحصیلکرده این روستا است که مدیریت بخش آموزش و پرورش ولوسوالی درواز بدخشان را به عهده دارد.
آقای پاکزاد می گوید که وضعیت آموزش و پرورش در این منطقه دور افتاده طی سالهای اخیر بهبود یافته است.
اما وی افزود: "هنوز مشکلات زیادی دامنگیر شاگردان و معلمان در عرصه آموزش و پرورش در درواز است. برای مثال اگر ما خواستیم به مرکز نامه ای ارسال کنیم، به سبب مشکلات راه برای دریافت این نامه و پاسخ به آن روزهای زیادی سپری می شود."
آقای پاکزاد می گوید در منطقه آنها برای جلب دختران به آموزش و پرورش فعالیتهایی انجام شده و حدود 30 درصد معلمان مکاتب منطقه از میان زنان و دختران بودند.
کودکان و نوجوانان
لیسه/ دبیرستان" نوسی" یکی از بزرگترین موسسه های آموزشی این منطقه است که در آن حدود 800 شاگرد مشغول آموزش اند.
رحمت الله آییل، یکی از آموزگاران این لیسه می گوید که کمبود صنف/کلاس در مدرسه آنها را وادار کرده است که دختران و پسران بالاتر از کلاس هشتم را در یک صنف آموزش دهند. وی افزود که بسیاری از پدر مادران شاگردان، مخالف این اقدام آموزگاران هستند.
همچنین به گفته او، مشکلات کتابهای درسی و دیگر وسایل آموزشی برای تدریس خوب شاگردان امکان نمی دهد.
آقای رحمت الله می گوید که معلمان این مدرسه حدود 100 دلار حقوق دریافت می کنند و از هشت ماه به این سو حقوقشان را دریافت نکرده اند.
رفیع محمد، مسئول شفاخانه/بیمارستان" نوسی" می گوید که مشکلات عرصه بهداشت کودکان و زنان با افتتاح شفاخانه تا اندازه ای رفع شد.
همچنین وی افزود که اخیرا بر اساس یک توافق میان تاجیکستان و افغانستان بیمارانی که حالشان وخیم است، به بیمارستانهای بدخشان تاجیکستان منتقل خواهند شد.
آقای محمد می گوید: "مشکل رفت و آمد در فصل زمستان امکان انتقال کودکان بیمار را به شفاخانه نمی دهد و متاسفانه مرگ و میر میان کودکان در روستاهای دور افتاده بدخشان افغانستان بالا است. هرچند آمار دقیقی در این مورد در دست نداریم."
مشکلات زنان و دختران
نور بی بی، همسر آقای پاکزاد از جمله اندک زنان روستای "باغریز" است که در موسسه وابسته به آقاخان کار می کند. نوربی بی می گوید که مشکلات زنان و دختران این منطقه را به خوبی می داند، زیرا فعالیت او وابسته به زنان و کودکان است.
خانم نوربی بی می گوید: "شفاخانه ای که با کمک بنیاد آقاخان ساخته شده است، تنها موسسه بهداشتی است که به مردم خدمات بهداشتی ارائه می کند. تنها پزشک این شفاخانه از بدخشان تاجیکستان است. ما پزشکان خانم نداریم."
نوربی بی به این سوال که آیا کلیه دختران جوان در درواز افغانستان با آموزش و پرورش فرا گرفته شده اند یا خیر، چنین پاسخ داد: "هرچند در روستای نوسی بسیاری از دختران به مدرسه می روند، اما برخی از پدران در روستاهای دوردست، هنوز هم برای تحصیل دخترانشان موانع ایجاد می کنند."
از پنج فرزند نوربی بی و دولتخدا دو نفرشان دختر هستند. نوربی بی و دولتخدا آرزو دارند که هر دو دخترانشان تحصیل کنند و در شرایط دیگری به سر برند.
قندیگل، خانم دیگری که در همسایگی نوربیبی به سر می برد نیز می گوید که سعی خواهد کرد دخترش در شهر بزرگ تحصیل کند: " وطن ما خیلی عقب مانده است و زنان و دختران با مشکلات فراوانی روبرو هستند. برخی از کودکان مریض از روستاهای دور بر اثر بیماریها جان خود را از دست می دهند."
"زنان آن سوی رودخانه"
بی بی نور، یکی از خانم های سالمند ده است که ظاهرا خیلی علاقمند صحبت با خبرنگاران است.
اما خانم بی بی نور افزود که زبان معاشرت مردم این روستا لهجه خاصی را دارد و برای وی با این زبان صحبت کردن گواراتر بوده است.
این خانم سالمند افزد: "من نمی دانم چند سال دارم. سواد هم ندارم. و آنچه که من از آوان جوانیم مشاهده کردم، این است که زندگی ما از زندگی اجتماعی زنان و دختران در آن سوی رودخانه آمو کلا تفاوت دارد. ما در منزل زایمان می کنیم و زنان آن سوی رودخانه تحت مراقبت پزشکان قرار دارند. من شاهد مرگ زنان زیادی به هنگام زایمان بوده ام."
به عقیده این خانم سالمند، تمام مشکلات زنان و دختران در قسمت بدخشان افغانستان محروم ماندن آنها از تحصیلات بوده است.
عدم راههای ارتباطی
آنچه در روستای باغریز به مشاهده می رسید، مردم بیشتر کارهای روزگار را با استفاده از حیوانات اهلی انجام میدادند و بسیاری از آنها می گفتند که سفر به روستاهای همسایه و یا به فیض آباد، مرکز استاد بدخشان افغانستان نیز با اسب یا الاغ انجام می شود.
معراج الدین نور الدین، ساکن روستای نو آباد نوسی بدخشان افغانستان می گوید: "منطقه ما به دور از جنگ بود، اما عدم توجه به این منطقه "آن را به گوانتاناموی دوم" تبدیل کرده است.
آقای نورالدین با اشاره دست به سوی قسمتی از بدخشان تاجیکستان می گوید: "در منطقه بدخشان شوروی قبلی در مقایسه به بدخشان افغانستان مردم در شرایط بهتری به سر می برند، زیرا از مدتها قبل سرکهای اتومبیلگرد ساخته شده بود."
آقای نور الدین می گوید که از رئیس جمهوری افغانستان درخواست دارد تا برای بهبودی زندگی مردم بدخشان افغانستان و بنیاد راههای ارتباطی به کلیه منطقه دشوارگذر این منطقه تدابیری بیاندیشد.
پل ارتباطی
زین العابدین، ولوسوال/فرماندار درواز افغانستان، می گوید که بیش از 32 هزار ساکن در این ولوسوالی به سر می برند.
آقای زین العابدین می گوید که مشکل پرداخت حقوق برای معلمان را ندارند. وی افزود: "حالا در همه مدارس این ناحیه معلمان به طور آزمایشی فعالیت می کنند."
ولوسوال درواز نیز مشکل اصلی منطقه را نبود راههای ارتباط زمینی عنوان کرد.
اکثر ساکنان روستای باغریز درواز بدخشان می گویند که با افتتاح پل ارتباطی میان تاجیکستان و افغانستان زندگی آنها تا اندازه ای بهتر شده است.
اما استفاده همیشگی از این راه برای آنها به سبب دریافت روادید ناممکن است. ولی اکثر کالا و مواد غذایی به این روستا و دهات اطراف از راه ارتباطی تاجیکستان انتقال می یابد. ساکنان روستا از شبکه آقاخان چهار برای بنیاد این پل ارتباطی، بنای جدید مدرسه و شفاخانه نوسی اظهار سپاس کردند.
در راه بازگشت من از درواز افغانستان به ناحیه درواز تاجیکستان دو کامیون حامل کمکهای بشر دوستانه از این پل عبور کردند.

بریتانیا برای طالبان سهم می خواهد

8صبح، کابل: یک منبع نزدیک به رییس جمهور حامد کرزی به 8صبح گفت که دولت بریتانیا در یک یادداشت پنج فقره ای از او خواسته است تا در یک برنامه دوساله روند ادغام و مشارکت طالبان در ساختار سیاسی و اداری دولت افغانستان را عملی نماید. براساس این یادداشت دولت انگلستان، مراحل عملی این طرح را به به ترتیب آتی درخواست کرده است:

در افغانستان صنعت سینما رفته رفته پا می‌گیرد. از زمان سقوط رژیم طالبان، بسیاری از دست‌اندرکاران سینما به میهن و حرفۀ خود بازگشته و در کنار انبوه جوانان مشتاق فیلم‌سازی، آثاری خلق می‌کنند که گهگاه در خارج نیز به نمایش در می‌آید.
"جشنواره سینمای تبعید" در سوئد چند نمونه از فیلم‌های کوتاه و بلند، داستانی و مستند را به نمایش گذاشت که فیلمسازان افغانی در چند سال اخیر خلق کرده‌اند.
کشوری به سان گذرگاه
عنوان "گذرگاه" (نام منطقه‌ای از شهر کابل) نامی شایسته برای فیلمی از افغانستان است. این کشور در چند سده‌ی گذشته، میدان ترکتازی مهاجمان و چپاولگرانی بوده که از همه سو به این دیار سرازیر شده‌اند. فیلم مستند گذرگاه سرگذشت سه دهه‌ی اخیر افغانستان را با بیانی فشرده و گویا بیان می‌کند؛ از زمان کودتای چپ‌گرایان در سال ۱۹۷۸ تا امروز، که کشور همچنان در تب و تاب جنگ و خشونت می‌سوزد.
فیلم مقاومت مجاهدان را در برابر تجاوز نیروهای اتحاد شوروی (سابق)، سقوط دولت چپگرایان در سال ۱۹۹۲ و سرانجام جنگ و گریز نیروهای داخلی که به تسلط طالبان انجامید را به تصویر کشیده است. در کشمکش‌های خونبار برنده و بازنده پیوسته جا عوض کردند، اما قربانیان همواره یکسان ماندند: مردم افغان؛ و این حرف اصلی فیلم گذرگاه است.
بخش پایانی فیلم مستند گذرگاه که به دوران تسلط حاکمیت طالبان پرداخته، ابعاد خشونت و وحشیگری را در تصاویری زنده به نمایش می‌گذارد: کشتارهای جمعی، پی‌گرد مخالفان، رفتار وحشیانه با زنان و...
عبدالحسین دانش سازنده‌ی فیلم برای ساختن فیلم، دهها ساعت فیلم گرفته و بارها جان خود را به خطر انداخته است. آقای دانش درباره‌ی برخی از صحنه‌های دلخراش فیلم به بی‌بی‌سی توضیح داد که ناگزیر شده است نماهای بسیاری را از فیلم خود حذف کند، تا فیلم برای عموم قابل نمایش باشد.
فیلم نشان می‌دهد که در کنار تجاوزگران، این فرماندهان و جنگجویان بومی بودند که کشوری آباد و آرام را به ویرانه‌ای سوخته بدل کردند. عبدالحسین دانش به خاطر تولید این فیلم از سوی جنگ‌سالاران سابق کشورش تهدید به مرگ شده و به ناگزیر میهن خود را ترک کرده است. او عقیده دارد که دولت کنونی افغانستان در دفاع از جان شهروندان به اندازه‌ی کافی کوشا نیست.
ارزش ناچیز جان انسان‌ها
یک فیلم نسبتا بلند (۸۴ دقیقه) از یان اولدز مستندساز آمریکایی، بر حادثه‌ای تکان‌دهنده پرتو افکنده است. در ماه آوریل سال ۲۰۰۷ یک روزنامه‌نگار جوان افغانی به نام اجمل نقشبندی به دست طالبان افتاد. او که در کار راهنمایی و ترجمه برای گزارشگران خارجی فعال بود، به همراه یک روزنامه‌نگار ایتالیایی در ولایت هلمند در جنوب افغانستان به گروگان گرفته شد.
به دنبال تلاش‌هایی از داخل و خارج، روزنامه‌نگار ایتالیایی به زودی از بند طالبان آزاد شد، اما اجمل نقشبندی، همچنان در اسارت باقی ماند، تا این که طالبان سر از تنش جدا کردند.
تبلیغ دشمنی با ایرانیان
در "جشنواره سینمای تبعید" که بیشتر مسئولان آن ایرانی هستند، فیلم سینمایی "همسایه" نیز به نمایش گذاشته شد. این فیلم ظاهرا بر پایه‌ی ماجرایی "واقعی" ساخته شده است. گفته می‌شود که در سال ۱۳۷۷ مقامات ایرانی صدها نفر از افغانهای زندانی در اردوگاه "سفيدسنگ" (در نزدیکی مشهد) را کشتار كردند.
فیلم "همسایه" به عنوان یک اثر تبلیغی ضدایرانی بحث زیادی برانگیخته است. برخی از رسانه‌های ایرانی سازندگان فیلم را به داشتن تعصب ملی متهم کرده‌اند. به عقیدۀ آنها امروزه صدها هزار افغانی در ایران زندگی می‌کنند، و بسیاری از آنها از مهاجرت به این کشور کمابیش راضی هستند.
حتی برخی از رسانه‌های افغانی از لحن ضدایرانی فیلم انتقاد کرده‌اند، که می‌توان نمونه‌های آن را در تارنماهای گوناگون دید. نخستین انتقاد این است که در واقعیت ماجرا، با این ابعاد وحشتناک، تردید وجود دارد؛ و دیگر آنکه فیلم به طرف‌های دیگری که بی‌تردید در بحران افغانستان دست داشته‌اند، کمترین توجهی نکرده است.
در این که مهاجران افغان در ایران، ظلم و ستم فراوانی متحمل شده‌اند، تردیدی نیست. بسیاری از منتقدان جمهوری اسلامی، حاکمیت مسلط بر ایران را نظامی غیرعادلانه می‌دانند که در بیداد و ستمگری، خودی و بیگانه نمی‌شناسد.
اما فیلم به نقد سیاسی حاکمیت ایران اکتفا نمی‌کند، بلکه تمام ایرانیان را آماج نفرت و کینه‌توزی قرار می‌دهد، تا آنجا که گاه به نژادپرستی (راسیسم) نزدیک می‌شود. در فیلم همه ایرانیان، بدون استثنا، پلید و بیرحم و ددمنش تصویر شده‌اند.
فیلم همسایه ظاهرا با امکانات و عوامل حرفه‌ای تهیه شده است. فیلمنامه را داوود وهاب نوشته و کارگردانی آن را زبیر فرغند بر عهده داشته است. اما ساخت فیلم بسیار سست است و پرداخت آن تقلیدی ناشیانه از فیلم‌های ضدنازی هالیوود. فیلم برای القای زور و اختناق، جز نمایش مکرر برخوردهای خشن و پیکرهای زخمی و سیم‌های خاردار تصویری نمی‌شناسد.
گفته می‌شود که بودجه‌ی فیلم همسایه (به میزان ۳۰۰ هزار دلار) از سوی یک شرکت آمریکایی تأمین شده است.
در "جشنواره سینمای تبعید" چند فیلم داستانی کوتاه نیز از افغانستان به نمایش درآمد.

شب های گالیله ای که از 22 الی 24 اکتوبر می باشد با برگزاری برنامه های رصدی از ماه و مشتری اجرا میشود.

دیشب انجمن نجوم افغانستان برای اولین بار برنامه شب های گالیله ای را در کابل برگزار کرد. در این برنامه تلسکوپ در اختیار مردم گذاشته شد تا با چشم سر به ماه و مشتری بنگرند.

با وجود سردی هوا تعداد زیادی هموطنان ما با خانواده های خود جمع شده بودند. کودکان نسبت به هر کس دیگر از دیدن چهره ماه هیجان زده شده بودند.

در پایان برنامه به هر اشتراک کننده یک کارت به پاس یادگار داده شد که در آن نوشته شده "من ماه را دیدم" و نظر شان نسبت به آنچه که دیده بودند، پرسیده شد.

خانم محبوبه ابراهیمی شاعر کشور که با شوهر و فرزندان خود در این شب رصدی اشتراک کرده بود، از دیدن چهره ماه خیلی هیجان زده شده بود چنین گفت " من در گذشته خوانده بودم که سطح ماه هموار و صاف نیست و بر عکس پر از پستی ها و بلندی ها است، اما امشب به چشم سر دیدم و واقعأ خیلی هیجان زده شدم، زیرا تقریبأ تمام قسمت های ماه پوشیده از حفره و دهانه های برخوردی سیارک ها است".

آقای عزیز جاهد رئیس امور مالی پارلمان کشور که یکی دیگر از اشتراک کنندگان بود چنین گفت "ما از این کار انجمن نجوم افغانستان استقبال می کنیم. زیرا با ایجاد چنین فرصت به همه امکان آشنایی عینی را با ماه و سیارات میدهند."

خانم صدیقه رضایی فلم ساز یکی دیگر از اشتراک کنندگان می گوید " من هم در گذشته خوانده بودم که ماه سطح خشن و پر آبله ای دارد، اما حالا برایم این فرصت فراهم شد تا به چشم سر آنچه را که خوانده بودم ببینم. وقتی دیدم که چهار قمر بدور سیاره مشتری در گردش اند، خیلی برایم جالب بود و با خود گفتم اگر زمین هم چهار قمر میداشت آنگاه شب ها به مراتب روشن تر و جالب تر از روز بود".

این روز ها هوای کابل خیلی سرد شده و مردم قبل از تاریکی شب به خانه هایشان میرودند، بناء یکی از مشکلات برگزاری شب های رصدی همین سردی هوا است، اما انجمن نجوم افغانستان سعی می کند تا در شب های آینده این فرصت را برای بیشتر هموطنان فراهم سازد. در قدم نخست به لیلیه (خوابگاه) دانشجویان میرویم، حتی اگر برای گروه های کوچک هم شد سعی می کنیم تا این برنامه را برگزار کنیم. ما در یک ابتکار جدید به خانه بعضی از دوستان و علاقمندان نجوم میرویم تا فرصت آشنایی برای اعضای خانواده ها را هم فراهم سازیم.

کسانی که می خواهند تا در برنامه های رصدی اشتراک کنند لطفأ به دفتر انجمن نجوم مراجعه کنند، برنامه تلویزیونی آسمان شب را ببینند و یا با شماره تلفن های ذیل تماس بگیرند:

0799325939، 0787153515، 0777305350، 0796009118

آسمان تان همیشه پر ستاره باد.

منبع:‌سایت انجمن نجوم افغانستان